Şişli’de sandıktan neler çıktı?

31 Mart Yerel Seçimlerini, beklendiği gibi, CHP en yakın rakibinin iki buçuk katından fazla oy alarak kazandı.

31 Mart Yerel Seçimlerini, beklendiği gibi, CHP en yakın rakibinin iki buçuk katından fazla oy alarak kazandı. AK Parti adayının aldığı oy da yabana atılmamalı, zira partisi Türkiye genelinde oy kaybederken Şişli’de oyunu artırmayı başardı. Şişli’de bu seçimlerin üçüncüsü Zafer Partisi… Kaybedenlerin ilk sırasında tabii ki İYİ Parti var, Türkiye genelindeki oyunun yarısını bile alamadı. TİP adayı ise partisinin Türkiye genelindeki yüzde 0.16’lık oyunu geçebildi, yüzde 1.54 oranlık oyuyla!..  

31 Mart Yerel Seçimleri sonuçları, tüm tahminlerin ötesinde büyük bir sürpriz oldu. Bu Türkiye genelinde böyleydi, ancak aynı saptamayı Şişli için yapmak pek mümkün değil. Sonuçta CHP, bazı CHP’lilerin fazla iyimser beklentilerini dikkate almazsanız, iyi bir oy oranıyla, yüzde 66.59 ile seçimin galibi oldu. İyimser beklentilerle kastımız, yüzde 75 beklentisiydi, ki tahminden çok temenni gibi bir şeydi. Hem aritmetik hem de siyaset bilmezseniz, zaten böyle temennilerde bulunabilirsiniz!
Resul Emrah Şahan, hem il örgütünün, hem ilçe örgütünün hem de İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Ekrem İmamoğlu’nun desteğini arkasına almıştı zaten, sahada da güçlüydü, medyada da… Bir grup küskün CHP’li de başta atıp tutmasının ardından, başarıyı kokladıkları anda CHP adayının yanında poz vermek için bir birbirleriyle yarıştı. Bu da alışıldık bir durum…

2019’DAN 2024’E DEĞİŞİM
Şimdi gelin üç seçim sonucunu kıyaslayarak, adayların ve partilerin başarı karnesini çıkarmaya çalışalım. 31 Mart 2019 Yerel Seçimleri, 14 Mayıs 2023 Milletvekili Seçimleri ve 31 Mart 2024 Yerel Seçimleri’ndeki oy dağılımlarını dikkate alarak…
31 Mart 2019 seçimlerinde, yarış CHP ile Demokratik Sol Parti (DSP) arasında geçmişti. AK Parti de, DSP adayı Mustafa Sarıgül’e gizli açık hem lojistik hem de oy desteği vermişti. HDP aday çıkarmayıp CHP adayı Muammer Keskin’i desteklemişti. Tabii Millet İttifakı’ndan Saadet Partisi hariç diğer partileri de… Yani İYİ Parti’nin de adayı yoktu. Sonuçlara gelelim: CHP yüzde 48.49, DSP yüzde 28.89, AK Parti yüzde 20.88… Belediye meclisine gelince, CHP yüzde 55.04, AK Parti yüzde 24.28, DSP yüzde 17.77 oy alarak meclise aday sokabilmişti. Hemen hatırlatalım, bu seçimde MHP aday çıkarmayarak AK Parti adayını desteklemişti. CHP’nin oyunun yüzde 50’nin altında kalmasın sebebi DSP’nin güçlü adayıydı, ama görüldü ki o kadar da güçlü değilmiş!

ON AY ÖNCEKİ  OY DAĞILIMLARI
Şimdi gelelim 14 Mayıs’a… Sadece milletvekili seçimlerindeki oy oranlarını dikkate alacağız, zira yerel seçimler açısından cumhurbaşkanlığı için verilen oylarla bir bağlantı kurmak oldukça güç ve büyük oranda da mantıklı bir bağlantı kurulması çok zor. Bu seçimlerde oy dağılımı şu şekilde gerçekleşti: CHP yüzde 44.81, AK Parti yüzde 21.89, İYİ Parti yüzde 9.98, Türkiye İşçi Partisi (TİP) yüzde 7.78, Yeşil Sol Parti (YSP) yüzde 6.96… Bu seçimlerde Millet İttifakı’ndan İYİ Parti kendi logosuyla seçime girmişti. Emek ve Özgürlük İttifakı’nın bileşenleri Yeşil Sol Parti (YSP) şemsiyesi altında, TİP ise kendi logosuyla seçimlere katılmayı tercih etmişti. MHP ise Cumhur İttifakı içerisinde… Burada İYİ Parti’nin görece iyi, TİP’in ise beklendiği gibi yüksek oy aldığını gözlemleniyor. Zaten Şişli, bir Beşiktaş ya da Kadıköy kadar olmasa bile sosyalistlere oy verebilecek bir seçmen potansiyelini barındırıyor. 

TÜRKİYE GENELİNDEN BİRAZ FARKLI
Ve 31 Mart Yerel Seçimleri… Önce sonuçları hatırlatmakta fayda var: CHP yüzde 66.59, AK Parti yüzde 23.62, Zafer Partisi yüzde 3.02, TİP yüzde 1.54, İYİ Parti yüzde 1.53, Yeniden Refah Partisi (YRP) yüzde 1.17, Saadet Partisi yüzde 0.42, Türkiye Komünist Partisi (TKP) yüzde 0.41. Seçimlere 20 parti aday göstermiş ve bir de bağımsız aday var… Oranlarını verdiğimiz dışındaki partiler bindelik oylar almış. CHP oyunu her yerde olduğu gibi Şişli’de de ciddi oranda artırdı, ancak Türkiye genelindeki performansının Şişli özeline aynı oranda bir yansımış olduğunu söylemek biraz zor. Bunun sebebi AK Parti’nin oylarını gerek 2019 yerel seçimlerine gerekse 14 Mayıs seçimlerine göre artırmış olması. Bu artışın bir sebebi de 2019’da bir bölüm AK Partili’nin Mustafa Sarıgül’e oy vermesi olabilir. O oylar yuvaya dönmüş gibi… 14 Mayıs’taki seçimlere MHP ittifak içinde girdiği için 31 Mart 2024’te bu oy artışının MHP’li seçmen desteğinden mi, yoksa AK Parti’nin adayının ve ilçe örgütünün performansından mı kaynaklandığını şu anda söyleyebilmek zor. Ama görece bir başarı var, belki de İYİ Parti seçmeninin oylarını bir ölçüde toplayabilmiş olabilirler. 
Bu seçimin iki büyük kaybedeni İYİ Parti ve TİP, her iki parti de Türkiye genelindeki hezimetlerini Şişli’ye de taşımış görünüyor. Zafer Partisi ise Türkiye geneline göre daha yüksek bir oy almayı başarmış. Bu da ayrıca ilginç bir vaka…
 
CHP: DAĞILMANIN ARDINDAN MECBURİ KONSOLİDASYON
Belediye başkanlığını ve belediye meclisinde büyük çoğunluğu kazanan CHP’de, aday belirleme sürecinde yaşanan dağınıklık ve tartışmalar kısa süre içinde yerini konsolidasyona bıraktı. Bu hızlı toparlanmada, öne çıkan iki etmen var. İlki yeniden aday gösterilmeyen Muammer Keskin’in, hiç sorun yaratmadan Resul Emrah Şahan’a destek vermesi. Bu aynı zamanda belediye çalışanlarının ve CHP ilçe örgütünün kampanyaya çok daha bütünsel bir destek vermesini sağladı. Bunun yanı sıra, Şahan’ın İmamoğlu ekibinden biri olması sebebiyle gerek il yönetiminin desteğinden gerekse İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin olanaklarından faydalanma imkanı da vardı. Yine ne gerekçeyle ve ne hedefle CHP’nin belediye başkan aday adayı oldukları pek anlaşılmamış olsa da pek çok aday adayı kısa sürede Şahan’a desteklerini açıkladı. Bu imkanların hiçbiri olmasa da, sonuçlardan anlaşılacağı üzerine dip dalga bir ölçüde Şişli’de de etkisini gösterecek, seçimi kazanmak çok kolay olacaktı. Yine altını çizmekte yarar var, Şahan’ın kampanya sürecindeki performansı da oldukça iyiydi. 

AK PARTİ: OLDU OLACAK EN FAZLA BU KADAR OLUR
AK Parti’nin zaten Şişli’yi kazanma şansı hiç yoktu. Ancak AK Parti Şişli İlçe Başkanı Gökhan Yüksel, belki de Şişli gibi seküler seçmenin yoğun olduğu bir ilçe için ey uygun siyasetçilerinden biri… Mülayim bir siyasetçi olması sebebiyle, pek çok AK Partili’ye göre tepki çeken bir profil de sergilemiyor. Türkiye genelindeki hezimetin Şişli’de yaşanmamış olması büyük oranda bu sebeple… Belki Murat Kurum ile birlikte afişleri olmasaydı, biraz daha fazla oy bile alabilirdi! Oy oranındaki küçük artışın bir sebebi de İYİ Parti seçmeninin milliyetçi kanadından oy kapması olabilir. Bu Yüksel’in başarısı mı, yoksa İYİ Parti’nin dağılmasının doğal bir sonucu mu, işte o şimdilik bir muamma. Sonuçta Yüksel ’kaybedenler’den değil ‘kazananlar’dan denebilir.   

ZAFER PARTİSİ: SEKÜLER VE TÜRKÇÜ ORTA ÜST SINIF İÇİN BİR ALTERNATİF 
Şişli’de Türkiye geneline göre yaklaşık oyunu iki katlayan Zafer Partisi, şaşırtıcı sonuç alarak dikkat çekiyor. Aslına bakarsanız, ilçenin orta üst ve üst gelir grubunun yaşadığı mahallelerde, Arap düşmanlığı odaklı yabancılara yönelik olumsuz yaklaşımlar uzun yıllardır gözlemlenen bir eğilim. Söz gelimi Teşvikiye’de Araplar’a ev kiralayanlara tepki gösterenler gibi… Laiklikle Arap düşmanlığını bir araya getiren bu zihniyetin Zafer Partisi’ne oy vermesi çok şaşırtıcı karşılanmamalı. Büyük olasılıkla bu seçmen profilinin bir bölümü CHP’li ve Millet İttifakı’nda yer alan Saadet Partisi, Gelecek Partisi gibi siyasal islamcı partilere verilen milletvekilliklerine olan kızgınlıklarıyla Zafer Partisi’ne yönelmiş olmalı. Zafer Partisi’nin adayı Mert Karacula genç bir avukat. Seçim sürecinde parti ölçeğine göre sahada aktif bir performans gösterdi. Sonuçta Şişli’de yerel seçimlerde sandıktan üçüncü parti olarak çıktı Zafer Partisi. Zafer Partisi’ni de ‘kazananlar’a ekleyelim.

İYİ PARTİ: ESNAFIN VE YAKIN ÇEVRENİN VERDİĞİ GAZI GERÇEK SANMAK
Gelelim seçimlerin ‘en büyük yenileni’ne… Seçimlerden üç gün önce bir dükkanda İYİ Partili bir hanımla bir diyalog aktaralım önce: Seçimi İYİ Parti’nin kuruluşundan bu yana ilçe başkanlığını yürüten ve belediye başkanı adayı olan Ahmet Ünal’ın seçimi kazanacağına inanıyordu. Eğer DEM Parti aday çıkarmış olsaydı, o adaya oy vereceğini çok iyi bildiğim bir esnaftan oy sözü almıştı, o esnaf da “Vereyim abla” diye kırmamaya çalışıyordu. Tabii ki vermedi! Aynı şekilde adaylığını açıkladığı sırada Ünal’ın da MHP, AK Parti ve CHP’nin küskünlerinden alacağı oylarla seçimi kazanacağına inancı tamdı! Oysaki, ne AK Parti ne de MHP’den oy almasına yönelik tek bir eğilim gözlemlemek mümkün değildi. Kaldı ki İYİ Partili seçmenin bile partisine oy vermeyeceği süreç içerisinde net olarak ortaya çıkmıştı.Sahada en büyük yanıltıcı etmen ise esnaf ziyaretleri ve hemşeri derneklerinin yöneticileriydi büyük olasılıkla… Esnaf ‘gelen ağam, gidene paşam’ tavrıyla, hemşeri dernekleri ise ziyaret edeni güzelce ağırlayıp, kimin kazanacağını çok iyi bildikleri için Ahmet Ünal’ı ‘hoş tutup uğurlamayı’ tercih etmiş görünüyor. Bu arada, ilçe örgütü üyelerinden bile tulum oy çıktığını söylemek çok zor. İYİ Parti, Şişli’de Türkiye genelindeki çöküşünden de büyük bir çöküş yaşadı sonuçta. İYİ Partili seçmenin yüzde 80’i CHP’yi tercih etti, çok az bir kesimi ise büyük olasılıkla tercihini AK Parti’den yana yaptı. İYİ Parti, bu seçimlerin en büyük kaybedeni oldu Şişli’de.

TİP: HALÜSİNASYONLAR VE HEZİMET
Bir diğer hezimeti yaşayan ise TİP oldu. Emek ve Özgürlük İttifakı’nın zararına ‘parti çıkarları’nı fazlaca öne çıkaran ve 14 Mayıs 2023’te yüzde 2.9 gibi bir oy oranıyla flaş bir çıkış yapabilen TİP, ittifakın baraj koruması altında ve küskün CHP seçmenlerinin sol eğilimli olanlarının oyuyla bu oranı yakalamıştı. Aynı taktiği, bu kez baraj korkusu olmadığından ve CHP’nin içindeki karışılıklıktan oy akışı olacağı umuduyla daha da abartarak yerel seçimlerde de uyguladı TİP. Kimi yerde ünlüler, kimi yerde yerel aktörleri adayları göstererek bazı belediyeleri kazanacaklarını hedefliyorlardı. Gerek ideolojisizlik gerekse sosyal medya üzerinden siyaset yaparak bu hedefe ulaşacaklarını sanıyorlardı ve büyük bir hezimetle karşı karşıya kaldılar. 

TÜRKİYE GENELİNE GÖRE İYİ ŞİŞLİ’YE GÖRE OLDUKÇA KÖTÜ!
Şişli’de de benzer bir taktiği uyguladılar, birkaç yoklama yaptıktan sonra yerel aktörlerden, sivil toplumda görece etkin bir aday bulabildiler. Komşu Kapısı Derneği Başkanı Mehmet Tolga Bektaş, TİP’e çok gerçekten de uygun bir adaydı! Gezi söyleminden bir tutam üzerine hobiseverlere yönelik bir eklektik söylemi vardı. ‘Mahallemizin bakkal amcasını sevelim, koruyalım’ benzeri naif söylemlerle oy alabileceği ve sahada sivil toplum desteğiyle sol oy potansiyelini çekebilme beklentisiyle bir kampanya yürütüldü. Akrabalık sebebiyle, Teşvikiye Mahalle Muhtarının desteği ve yine derneğin ismini kullanarak pek de siyasi etik kurallarına uymayan bir yöntemi de benimsediler. Öne sürdükleri projeler çok akılcı değildi, ayrıca üzerine çalışılmamış bir kampanya olduğu göze batıyordu. Söz gelimi belediyenin esnafa maddi destek vermesi gibi argümanlar… Niye? Çünkü zanaatkarlar yok olmasın! Sanki Şişli kaybolan zanaatların merkeziymiş gibi!.. Nostalji ve biraz da etnisite üzerine bir şeyler eklediler ardından. Sonuç TİP’in Türkiye genelindeki büyük hayal kırıklığı olmasa da, yine de hezimetti! Yüzde 1.54, 14 Mayıs’ta TİP’in aldığı oyun çok çok altında kaldı. Büyük olasılıkla DEM Parti ve diğer sosyalist parti seçmenlerinden neredeyse hiç destek alamadı. Aldığı oyların büyük olasılıkla önemli bir bölümü Teşvikiye’den, birazı da Kurtuluş mahallelerinden gelmiş olmalı. 

21 ADAY, KİMİNİN ALDIĞI OY 100’ÜN ALTINDA!
Şişli, yerleşik nüfus açısından İstanbul’un küçük ilçelerinden sayılır. Buna karşın tıpkı Beşiktaş ve Kadıköy gibi ulasal ölçekte göz önünde bir ilçe, bunun sebebi gündüz nüfusunun 3 milyonlara erişiyor olması… Hem ticaret hem de yeme-içme ve eğlence sektörünün merkezlerinden. Bu sebepten olsa gerek tam 20 parti Şişli’de aday çıkararak bu yarışa katıldı. Bir de bağımsız aday vardı. Bunun bir sebebi de tabii ki Şişli’de kent rantının çok yüksek olması. Aslına bakarsanız, Şişli’de CHP’yi geçebilecek herhangi bir parti olmamasına karşın, kimi parti kendi kulvarındaki diğer partiye 0.01 de olsa fark atmak, kimi parti ise gerçekten halüsinasyon görerek bu yarışta yerini aldı. Sonuçta emek, zaman ve para harcadılar, en azından bu partileri de oy oranlarıyla birlikte şuraya ekleyelim: Memleket Partisi yüzde 0.33, Gelecek Partisi yüzde 0.23, Hüda-Par yüzde 0.23, DSP yüzde 0.22, DEVA Partisi 0.21, Bağımsız Türkiye Partisi 0.11, Demokrat Parti yüzde 0.1, Vatan Partisi yüzde 0.09, Halkın Kurtuluş Partisi yüzde 0.06, bağımsız aday Güray Güneş yüzde 0.04, Millet Partisi yüzde 0.03, Anadolu Birliği Partisi yüzde 0.03, Milli Yol Partisi yüzde 0.03… 

BİR ÖNCEKİ SEÇİMİN İKİNCİ PARTİSİ BU SEÇİMDE HÜDA-PAR’IN GERİSİNDE!
Dikkat çeken partilerden biri Hüda-Par’dı… Laikliğin kalesi sayılan iki komşu ilçede, Şişli ve Beşiktaş’ta aday çıkarmaları, kendilerini bir ‘Türkiye partisi’ gibi konumlandırmak amaçlı olmalı. Aldığı yüzde 0.23’lük oy oranı bir önceki yerel seçimin ikinci partisi Demokratik Sol Parti’den yüksek! Tabii bunlar çok cüzi oylar, üç haneli rakamlar, ancak yine de Türkiye’de cari siyasetin nasıl bir garabet olduğunun da bir göstergesi. 
İşte Şişli’deki oy dağılımı böyle gerçekleşti. Türkiye genelinden bazı farklılıklar gösterse de yine de dip dalganın etkileri görülüyor. Bir önemli not daha, belediye meclisi adayları her zamanki gibi düşük profil sergilemeye devam ediyor. Hemen her parti için bu durum geçerli, tıpkı önceki seçimlerde olduğu gibi…