“Yerel yönetimlerle kuluçka merkezlerinin işbirliği kalkınmanın önünü açacaktır”

“Yerel yönetimlerin bölgelerinde kuluçka merkezlerini desteklemeleri hem bölge hem de ülke açısından nihai fayda olacaktır” diyen Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi Direktörü İbrahim Elbaşı, önce Şişli ve İstanbul’da, ardından da ülke genelinde bu ekosistemi oluşturmak için güçlü bir çalışma içerisinde olduklarını belirtiyor.

Pandemi sürecinden pek çok şey öğrendik ve öğrenmeye de devam ediyoruz. Yeterince önem vermediğimiz, yeterli desteklerle güçlendirmediğimiz girişimcilik ekosisteminin ve start-up’ların önemini kriz dönemlerinde anlıyoruz. Gerek ekonomik krizler gerekse pandemi gibi beklenmedik buhranlarda... Tedarik zincirinde kopuklarının giderilmesinde, bazı start-up’ların ne denli önemli olduğunu işte böylesi bir dönemde keşfettik. Artık biliyoruz ki girişimcilik, bir ülkenin ekonomisinde ve gündelik hayatında çok önemli bir yere sahip. Şişli’de, Fulya Mahallesi’nde hizmet veren Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi (BTM), işte bu alanda çok önemli bir işlev üstlenmiş bir merkez. Genç girişimciler başta olmak üzere tüm girişimcilere destek veren ve girişim süreçlerinin her basamağında girişimcinin yanında olan BTM’nin Direktörü İbrahim Elbaşı ile BTM’nin misyon ve vizyonundan faaliyetlerine, girişimcilik ekosisteminden yerelde girişim modellerine pek çok konuda uzun bir sohbet yaptık. 



BTM ne amaçla kuruldu? Merkezde girişimci adaylarına ne gibi olanaklar sunuluyor?
BTM, İstanbul Ticaret Odası tarafından İstanbul’un küresel ölçekte girişimcilik potansiyelini güçlendirmek ve yenilikçi iş fikirlerinin ticarileşerek ülkemize katma değer sağlaması amacıyla kuruldu. Fulya’da bulunan 3.000 metrekarelik alanımızda girişimcilere çeşitli eğitim, söyleşi, danışmanlık ve yatırımcı buluşmaları gibi destekler sağlıyoruz. Bunun yanı sıra yerleşkemizde ortak çalışma alanları, dinlenme ve oyun alanları gibi sosyal imkânlara sahip oluyorlar. Bu noktada benzer kuruluşlardan en büyük farkımız, gönüllülük esasına dayalı olarak girişimcilerden hiçbir ücret talep etmeden çalışmalarımızı gerçekleştiriyor olmamız. 

BTM, İTO’ya bağlı bir kurum... Peki BTM’nin girişimcilere destek veren sivil toplum kuruluşlarıyla işbirlikleri oluyor mu?
Bölgesel ve ulusal anlamda çeşitli kurumlarla işbirlikleri yapabiliyoruz. Örnek olarak mucit girişimcilerimiz için Tüm Mucitler İcat-İnovasyon ve Araştırma Derneği (TÜMMİAD) ile işbirliği yürütüyoruz veya savunma sanayii dikeyindeki çalışmalarımızı Teknopark İstanbul ile geliştiriyoruz. 

Bu tip iş birlikleri girişimcilerin desteklenmesi ve daha fazla insanla irtibat kurabilmeleri açısından fayda sağlıyor. İhtiyaç doğdukça işbirlikleri de artmaya ve çeşitlenmeye devam ediyor.
Uluslararası çözüm ortaklarınız var mı?
UBI Global gibi yapılarla çalışarak uluslararası alana açılmayı hedefleyen girişimcilere uluslararası alanda yatırım ve satış odaklı eşleştirme ortamı sağlıyoruz. Kısacası onları global yatırım ağına kazandırmaya çalışıyoruz. Uluslararası arenada başarı yakalayan veya yakalama potansiyeline sahip girişimler arttıkça bu gibi işbirlikleri ve imkânlar da artarak devam edecektir.

Pandemi dönemiyle birlikte nasıl bir çalışma ortamına geçtiniz? Online olarak bu faaliyetleri sürdürmek mümkün oluyor mu?
Pek çok kurumda olduğu gibi biz de faaliyetlerimizi koronavirüs tedbirleri kapsamına göre düzenledik. Yerleşkemizde hijyen, maske ve mesafe kurallarını en üst düzeyde uygulayarak girişimcilerimizi ağırlamayı sürdürüyoruz. Tüm toplu etkinlikler, söyleşiler, eğitimler ve toplantılar online olarak gerçekleştiriliyor. Ancak işin özverisinden de bir şey kaybetmeden çalışmalarımıza devam ediyoruz. Pandemi dönemini, online süreçlerle katılımcılar açısından da zamansal ve mekânsal tüm engellerin ortadan kalkması gibi bir avantaja dönüştürmüş olduk. En nihayetinde faaliyetlerimizin yüzde 100’ünü online süreçlere aktarabildik. 

İTO üyesi melek yatırımcıların genç girişimci adaylarından beklentileri nelerdir?
Yatırımcılar, doğal olarak iş dünyasında konumları olan ve tecrübe sahibi kimseler. Kendi işlerini büyütürken sarf ettikleri çabaları girişimcilerde de görmek isteyeceklerdir. Girişimcilerin fikirlerini ticarileştirirken her aşamada işlerine hâkim olmaları, sahip çıkmaları ve büyüme ölçeklerini yüksek tutmaları yatırımcıların en çok istedikleri arasında bulunuyor. Aynı zamanda girişimcilikte nitelikli bir ekip ve sürdürülebilir bir iş modeli olması önemli. 

Pandemi öncesinde dönemde öne çıkan girişimler nelerdi? Yeni normalde genç girişimci adayları hangi alanlara yönelmeli?
Söz konusu sürecin sekteye uğrattığı sektörel hareketler olduğu kadar belli alanlarda fırsatlar oluşturduğu da bir gerçek. Bu detayı yakalayan ve fırsata çeviren girişimcilerin önü açılacaktır. Yapay zeka barındıran ve faaliyetleri dijital ortam üzerinden yürütebilen girişimler bu dönemde ve sonrasında oldukça önem kazanmaya başladı. Ayrıca unutulmamalıdır ki start-up kültürünün temelinde sorunlara çözüm üretmek ve güncel olmak vardır. Pandemi öncesi veya sonrası olsun girişimciler, mevcut sorunlara başarılı çözümler üretebildiği ve dönemin gerektirdiklerini takip edebildiği sürece girişimlerini başarıyla ileri taşıyabileceklerdir.

Proje ön hazırlık çalışmasında nelere dikkat edilmeli ve BTM genç girişimci adaylarına proje hazırlama sürecinde ne gibi destekler veriyor?
Projenin sürdürülebilirliği ve ticari niteliğe sahip olması, uygulanabilirlikleri önemli bir etken. Bu nitelikleri taşıyan projeler bünyemizde en temel aşamada kamp programıyla fikir geliştirmeden başlayarak, seviyesine göre ön kuluçka, kuluçka ve post kuluçka programlarından birinde yer bulabiliyorlar. Yatırımlarını almış, projesini daha da büyütmek ve yurtdışına açılmak isteyenlere Winglobal programımızda yer verebiliyoruz. Burada ana fikir girişimcinin projelerine inanması ve sahip çıkması.

BTM hangi aşamalarda genç girişimcilere destekler sunuyor? Mentorluktan başlayarak yatırımcı bulmaya kadar 360 derece destek alabilirler mi? 
BTM’de girişimciler her aşamada kendilerine destek bulabiliyorlar. Henüz fikir aşamasında olanlar için de, yatırım almış ama tekrar almak isteyen veya globale açılmak isteyenler için de farklı destek mekanizmaları var. Eğitimler, danışmanlıklar, yatırımcı buluşmaları ve kendilerini gösterebilecekleri sahne etkinlikleri ile girişimciler kendilerini ve işlerini geliştirebilecekleri destekleri alabiliyorlar. Bütün bunların dışında yatırımcı eşleştirme süreçleri ve satış eşleştirmeleriyle girişimcilerimize değer önerilerinin hayata geçirilebilmesi için 360 derece destek sunmuş oluyoruz. 

Melek yatırımcılar ve girişim sermayedarları hangi alanlardaki projelere artık doydu? Hangi tür projeler için yatırım desteği almak daha mümkün olacak bundan sonra? 
Yenilikçi, sürdürülebilir ve çözüm odaklı olduğu sürece girişimler her zaman kendilerine alan bulacaktır. Detaylı incelemek istersek yatırımcı tarafında, direkt müşteri odaklı girişimlerden ziyade biraz daha kurumsala, işletmelere yönelik ‘b2b’ olarak nitelendirdiğimiz işler daha fazla beklenebiliyor. Aynı zamanda SAAS ve oyun girişimlerine de oldukça ilgi gösteriliyor.

Türkiye'de genç girişimci kültürü çok ortaklı projelere açık mı? Yani birkaç genç girişimcinin projelerini ortaklaştırıp yatırımcı araması daha efektif sonuçlar verebilir mi? Siz böyle bir buluşma ortamı sağlıyor musunuz? 
Her girişimcinin projesi kendi hedefleri doğrultusunda kıymetlidir, değerlidir. Buradaki değer yaklaşımı, kaynaklar ve yetkinlerle birleşip birer stratejik formülasyon doğruyor. O yüzden bu doğru, şu yanlış diyebileceğimiz bir formül bulunmuyor. Bilakis, doğru ve yanlışların göreceliliğini belirleyen konjonktür ve çevresel belirsizlikler oluyor. Zaten bir start-up rakip olarak başka bir start-up’ı veya markayı görmez. Çevresel belirsizlikler onların en büyük rakipleridir. Bunun dışında BTM’de oluşturduğumuz sosyal ortam, girişimlerin birbirleri ile çeşitli iş ve çözüm ortaklıkları yapmalarına zemin sağlıyor. Bu tip çalışmaların uygulandığı girişimleri görebiliyoruz.

Melek yatırımcıyla genç girişimci bir araya geldikten ve yatırım kararı verildikten sonra nasıl bir prosedür izleniyor? Ülkemizde bu süreçte en çok karşılaşılan zorluklar nelerdir?
Bir araya getirme noktasından sonra BTM sürecin yalnızca eşleştirme kısmında destek vermeye devam ediyor. Girişimci ve yatırımcı arasında mutabakat metinleri, hukuk ve muhasebe eksenli anlaşma süreçleri oluyor. Sözleşme süreçlerinde ve yatırım aşamalarında tecrübe sahibi olmayan kimseler için zorluklar olabiliyor. Bunlar arasından en öne çıkan problem örtük, şeffaf olmayan bilgiler, serüvenler oluyor. Girişimci yatırımcı ilişkisi evlilik gibi karşılıklı dürüstlüğe, açıklığa, şeffaflığa ve samimiyete dayanıyor.
Genç girişimcileri motive etmek ve daha çok start-up projenin hayata geçmesi için neler yapılabilir? 
Girişimcilik kültürünün iyi anlaşılmasını ve kavramları, ilgili metodolojilerin özümsenmesini sağlamakla başlamak gerekiyor. Girişimcilik merkezlerinin ve kuluçka merkezlerinin yayılması ile girişimlerin iyi bir şekilde desteklenmesi, bunların yanı sıra geleneksel ekonomide startup yatırımcılığı kültürünün de yaygınlık kazanması önemli detaylar olarak öne çıkıyor. 

Yerel yönetimler bu konuda ne gibi bir işlev ve sorumluluk üstlenebilir? Söz gelimi Şişli’de yerel bir girişimci ekosistemi kurmak mümkün müdür? Bunun için neler yapılabilir? 
Yerel yönetimlerin, girişimcilik ekosisteminin kendi bölgeleri için doğrudan ve dolaylı faydalarını görmeleri gerekiyor. Her girişim bölge için potansiyel olarak yatırım, istihdam hatta modele göre teknolojik ve altyapısal gelişim katkısı demektir. Burada yerel yönetimlerin bölgelerinde kuluçka merkezlerini istemeleri ve desteklemeleri hem bölge hem de ülke açısından nihai fayda olacaktır. Önce Şişli ve İstanbul’da ardından da ülke genelinde bu ekosistemi oluşturmak için bizler güçlü bir çalışma içerisindeyiz. Her bölgede bu hedefler doğrultusunda adımlar atılırsa ekosisteme büyük katkı sağlanacaktır.